Rusya, dijital dönüşüm alanında attığı en büyük adımlardan biri olan chestny znak karekod sistemi ile tüm ürünlerin tedarik zinciri boyunca izlenebilirliğini sağlamaktadır. “Chestny ZNAK”, Rusya’nın ulusal dijital izlenebilirlik platformudur ve ürünlerin üretimden satış noktasına kadar olan tüm hareketlerini QR veya Data Matrix kodlarıyla takip eder. Bu sistem, sahtecilik, kaçakçılık ve vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla geliştirilmiştir.

Rusya’ya ürün ihraç eden firmalar için Chestny ZNAK uyumluluğu artık bir zorunluluktur. Üreticiler, her ürün için benzersiz bir dijital kimlik oluşturarak bu sistemi kullanmak zorundadır. Bu sayede hem tüketici hem de devlet, ürünün menşeini, üretim tarihini, tedarik zincirini ve orijinalliğini doğrulayabilir.

1. Chestny ZNAK Sistemi Nedir?

Chestny ZNAK, Rusya’nın “Digital Marking System” olarak da bilinen ulusal ürün izleme platformudur. 2019 yılında Rus hükümeti tarafından hayata geçirilen sistem, ilaçtan tekstile, tütün ürünlerinden elektronik cihazlara kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır.

Her ürün, özel bir karekod (Data Matrix veya 2D kod) ile etiketlenir ve bu kod, ürünün üretimden satışa kadar her aşamasını dijital olarak kayıt altına alır. Böylece Rusya pazarına giren her ürün, resmi sistem üzerinden doğrulanabilir hale gelir.

2. Sistemin Temel Amacı

Chestny ZNAK’ın temel amacı, Rusya pazarında sahte ürünlerin dolaşımını engellemek, tüketiciyi korumak ve ticarette şeffaflığı sağlamaktır. Aynı zamanda devletin vergi gelirlerini korumak ve kayıt dışı ticareti önlemek de sistemin hedefleri arasındadır.

Bu sistem sayesinde her ürünün dijital geçmişi kayıt altına alınır, böylece herhangi bir anormallik veya sahtecilik tespit edildiğinde hızlı bir şekilde müdahale edilebilir.

3. Ürün Kapsamı ve Zorunluluk Alanları

Chestny ZNAK sistemi başlangıçta ilaç, tütün ve ayakkabı sektörlerinde zorunlu hale getirilmişti. Zamanla bu kapsama tekstil ürünleri, lastikler, süt ürünleri, fotoğraf makineleri ve elektronik cihazlar da dahil edilmiştir.

2025 itibarıyla sistemin kapsamı neredeyse tüm tüketim ürünlerini kapsayacak şekilde genişletilmektedir. Rusya’ya ihracat yapan tüm üreticilerin bu kapsamda gerekli etiketleme süreçlerini tamamlaması gerekir.

4. Karekod (Data Matrix) ile Ürün Tanımlama

Chestny ZNAK sisteminin en temel unsuru, ürünlere uygulanan Data Matrix (2D QR) kodlarıdır. Her ürün için benzersiz bir kod oluşturulur ve bu kod üretim hattında etikete basılır.

Bu kodlar, ürünün üretici bilgisi, menşe ülke, üretim tarihi, seri numarası ve dağıtım bilgilerini içerir. Tüketici bu kodu cep telefonuyla tarayarak ürünün doğruluğunu kontrol edebilir.

5. Üretici Kayıt Süreci

Chestny ZNAK sistemine kayıt olmak isteyen üreticiler, Rusya’daki resmi dijital platforma başvuru yapar. Üreticiye özel bir dijital kimlik atanır ve sistemde firma bilgileri doğrulanır.

Bu süreç tamamlandıktan sonra üretici, her ürün için özel karekod talep edebilir ve bunları etiketleme sürecine dahil eder. Bu adım Rusya’ya ihracat için zorunludur.

6. Ürün Etiketleme Aşaması

Üretici, Chestny ZNAK tarafından verilen kodları ürün ambalajlarına uygular. Etiketleme işlemi üretim hattında otomatik baskı sistemleri veya manuel yöntemlerle yapılabilir.

Her ürünün ambalajında yer alan kod, ürünün kimliğini temsil eder ve izlenebilirlik sürecinin ilk adımıdır. Kodlar okunabilir, silinmez ve kopyalanamaz özellikte olmalıdır.

7. Veri Aktarımı ve Entegrasyon

Üreticiler, oluşturdukları her kodun sistemde tanımlanmasını sağlamak için Chestny ZNAK veri tabanına entegre olmalıdır. Bu entegrasyon genellikle ERP veya MES sistemleriyle sağlanır.

Bu sayede üretimden sevkiyata kadar tüm bilgiler otomatik olarak aktarılır ve izlenebilirlik kesintisiz hale gelir.

8. Tedarik Zinciri İzlenebilirliği

Chestny ZNAK, ürünün sadece üretim aşamasını değil, depolama, taşımacılık ve satış süreçlerini de kapsar. Her adımda ürünün hareketi dijital olarak işlenir.

Bu veriler sayesinde devlet, bir ürünün üretim tesisinden satış noktasına kadar geçtiği tüm aşamaları denetleyebilir. Bu sistem, sahtecilik ve yasa dışı ithalat riskini ortadan kaldırır.

9. Tüketici Doğrulama Adımı

Tüketiciler, ürün üzerindeki Data Matrix kodunu Chestny ZNAK mobil uygulamasıyla tarayarak ürünün orijinalliğini kontrol edebilir. Uygulama, ürünün üretici bilgilerini, üretim tarihini ve dağıtım geçmişini gösterir.

Bu özellik, tüketici güvenini artırır ve markaların itibarını korur.

10. Entegrasyonun İhracatçılara Sağladığı Avantajlar

Chestny ZNAK sistemine uyum sağlamak, Rusya pazarında rekabet avantajı sunar. Sisteme kayıtlı üreticiler, ürün güvenilirliği açısından tercih edilir hale gelir.

Ayrıca sistem, izlenebilirlik sayesinde kalite kontrol süreçlerini iyileştirir ve lojistik yönetimini kolaylaştırır. İhracatçılar için süreç takibi daha verimli hale gelir.

11. Teknik Gereksinimler

Chestny ZNAK uyumluluğu için üretim tesislerinde karekod yazıcıları, veri toplama sistemleri ve yazılım entegrasyonları bulunmalıdır. Etiketleme sistemleri, üretim hızını düşürmeden veri kaydı yapabilmelidir.

Bunun yanında, üretici firmaların IT altyapısında güvenli veri aktarımı sağlayan API bağlantılarını kurması gerekir.

12. Rusya’ya İhracat Sürecinde Uyumun Önemi

Rusya Federasyonu, Chestny ZNAK sistemine kayıtlı olmayan ürünlerin ülkeye girişine izin vermemektedir. Bu nedenle ihracat yapan tüm firmaların bu sisteme tam uyumlu hale gelmesi zorunludur.

Uyum sağlanmaması durumunda ürünler gümrükte reddedilebilir veya ticari yaptırımlarla karşılaşılabilir. Bu nedenle entegrasyon, sadece bir yasal zorunluluk değil aynı zamanda ticari sürdürülebilirliğin anahtarıdır.

Değerlendirme

Chestny ZNAK sistemi, Rusya’nın dijital ekonomiye geçişinde kritik bir rol oynamaktadır. Ürünlerin izlenebilirliğini sağlayarak hem devlet denetimini kolaylaştırır hem de tüketici güvenini artırır. Üreticiler içinse bu sistem, uluslararası ticarette şeffaf ve güvenilir bir operasyonun kapısını aralar.

Rusya pazarına girmek isteyen tüm firmalar için Chestny ZNAK uyumluluğu bir tercih değil, bir zorunluluktur. Bu sistemle birlikte üretim, tedarik zinciri ve satış süreçleri tamamen dijital bir yapıya dönüşmekte; güven, şeffaflık ve kalite yeni nesil ticaretin temel değerleri haline gelmektedir.